Mechanizmy buforowe – równowaga kwasowo-zasadowa


Zobojętnianie kwasów dostarczanych do organizmu, jak i przez niego produkowanych, a także zasad, czyli ustalanie równowagi kwasowo-zasadowej organizmu, następuje w kilku etapach, oraz kilku konkretnych miejscach, przede wszystkim w tkance łącznej, krwi, żołądku, jelitach oraz nerkach.

Tkanka łączna

Tkanka łączna posiada kilka funkcji, wśród których najważniejszą jest spajanie, podtrzymywanie i zapewnianie łączności pomiędzy tkankami organizmu. Jednak nie jest to jedyna funkcja. Tkanka łączna zapewnia organizmowi także swego rodzaju funkcję magazynującą – jednocześnie zaopatruje organizm w niezbędne substancje i oczyszcza go z substancji niekorzystnie wpływających na organizm człowieka.

Istnieje kilka rodzajów tkanki łącznej, zbudowanych z włókien kolagenowych, siateczkowych i sprężystych. Włókna te osadzone są w istocie podstawowej zbudowanej z polisacharydów lub białek wydzielanych przez nieliczne komórki osadzone w tkance łącznej.

Jeden z typów tkanki łącznej – tkanka łączna wiotka, rozpościera się w organizmie cienką warstwą pomiędzy tkankami i narządami. Stanowi ona rezerwuar płynów i soli mineralnych dla organizmu. Z drugiej strony magazynuje również substancje szkodliwe i toksyny, aby w odpowiednim czasie przekazać je do organów wydalniczych. W zbiorniku tym znajdują również dla siebie miejsce kwasy, których agresywne działanie nie wpływa na strukturę włókien kolagenowych i białkowych budujących tkankę łączną.

Pojemność magazynowa tkanki łącznej jest znaczna, lecz mimo to może ulec wyczerpaniu, czego wynikiem jest rozprowadzenie kwasów do innych tkanek. W pierwszej kolejności zakwaszane są stawy, następnie mięśnie, co objawia się bólem i napięciami.

 

Krew

Krew stanowi dla wszelkiego rodzaju substancji drogę pośrednią pomiędzy źródłem a celem. Również dla substancji szkodliwych dla działania organizmu pośredniczy w ich drodze pomiędzy tkanką łączną a narządami wydalniczymi.

Wśród istotnych dla życia człowieka transportowanych przez krew substancji należą tlen O2 i dwutlenek węgla CO2. Tlen transportowany jest głównie za pośrednictwem hemoglobiny zawartej w czerwonych krwinkach, natomiast dwutlenek węgla wędruje do płuc z osoczem w postaci kwasu węglowego H2CO3 i jonów wodorowęglanowych HCO3-.

czytaj więcej – transport tlenu i dwutlenku węgla przez krew

Skala pH określa aktywność jonów hydroniowych H3O+ w roztworach wodnych. Jony te powstają w wyniku solwatowania jonów wodorowych H+ cząsteczkami wody H2O.
Skala mieści się w zakresie 1 – 14, gdzie 1 oznacza charakter kwaśny, 7 – charakter obojętny, 14 – charakter zasadowy.

Przesycenie krwi dwutlenkiem węgla, a dokładniej kwasem węglowym lub jonami wodorowęglanowymi, oraz innymi kwasami nieorganicznymi transportowanymi z tkanki łącznej do narządów wydzielniczych, zmniejsza możliwość przenoszenia tlenu przez nieznaczne obniżenie pH krwi. Deformacja czerwonych krwinek nie pozwala im transportować cząsteczek tlenu. Stan ten określany jest jako kwasica oddechowa, objawiająca się znacznie przyśpieszonym oddechem, którego zadaniem jest usunięcie nadmiaru dwutlenku węgla.

czytaj więcej – układy buforowe krwi