Równowaga kwasowo-zasadowa organizmu


Organizm człowieka, mimo iż wydaje się inaczej, jest strukturą dość delikatną, wrażliwą na zmiany. Jedną z istotnych dla organizmu równowag jest równowaga kwasowo-zasadowa, której zaburzenia powodują znaczne komplikacje, rozwój kwasicy zagrażającej życiu człowieka.

Prawidłowe funkcjonowanie organizmu człowieka możliwe jest jedynie w ograniczonym zakresie pH. Naturalnym zakres pH tkanek organizmu posiada dolną granicę w okolicach 7,35 – 7,45. Poniżej tej granicy rozpoczyna się proces zakwaszania organizmu. Proces ten jest częstszy niż przeciwny, ze względu na charakter żywności, jaką przyjmuje człowiek. Znaczna jej część działa na organizm człowieka kwasotwórczo. Produkty zasadotwórcze są w zdecydowanym odwrocie, przez co powinny być wyjątkowo cenione.

 

Skala pH określa aktywność jonów hydroniowych H3O+ w roztworach wodnych. Jony te powstają w wyniku solwatowania jonów wodorowych H+ cząsteczkami wody H2O.
Skala mieści się w zakresie 1 – 14, gdzie 1 oznacza charakter kwaśny, 7 – charakter obojętny, 14 – charakter zasadowy.

Równowaga kwasowo-zasadowa organizmu

Równowaga ta nie przyjmuje stałej wartości, tak jak i stężenie kwasów i zasad w tkankach. Ich ilości zależne są od rodzaju i ilości spożywanych pokarmów, sposobu przemiany materii, oraz wszelkiego rodzaju zaburzeń wynikających z problemów zdrowotnych, w tym zaburzeń czynności żołądka, jelit, nerek, płuc, zaburzeń wchłaniania, przewlekłej fermentacji jelitowej, jak i działania układu nerwowego.

Jak widać, wartość równowagi kwasowo-zasadowej nie jest uzależniona jedynie od pracy narządów i funkcjonowania szlaków metabolicznych na odpowiednim poziomie. Ważny czynnik stanowi pożywienie. Szlaki metaboliczne organizmu dostarczają jonów wodorowych H+, natomiast pożywienie dostarcza nie tylko jonów wodorowych, ale i przeciwwagi, czyli jonów wodorotlenowych OH-.

 

Składniki zasadotwórcze

Wśród zasadotwórczych składników żywności wymienia się przede wszystkim świeże warzywa i owoce, jednak z pewnym ograniczeniem owoców posiadających znaczne ilości węglowodanów, oraz składniki mineralne tj. sód, potas, wapń, magnez i żelazo. Zapewniają one tkankom organizmu podaż jonów wodorotlenowych OH-, czyli zasad.

Niedobór składników zasadotwórczych w diecie wywołuje zakwaszenie organizmu. Z czasem działające w pierwszej linii  mechanizmy przeciążone mechanizmy buforowe zawodzą, co może doprowadzić do poważnych powikłań. Następuje uruchomienie naturalnych magazynów zasadotwórczych substancji mineralnych, przede wszystkim kości i zębów, ale i innych tkanek oraz narządów. Zubażanie tkanek może postępować jeśli nie zapewni się im źródła substancji mineralnych.

 

Składniki i pokarmy kwasotwórcze

Znaczna część przyjmowanego obecnie pożywienia posiada właściwości kwasotwórcze lub eliminujące związki zasadotwórcze, co z wielu przyczyn jest niekorzystne. Wśród tych pokarmów znajdują się biały cukier, czyli powszechnie używana sacharoza, biała mąka, utwardzone tłuszcze, produkty mięsne, szczególnie wysoko przetworzone,

Właściwości kwasotwórcze posiadają niemal wszystkie używki, w tym kawa, alkohol i papierosy.

Białka, zarówno zwierzęce jak i roślinne, stanowią bardzo istotne źródło związków zakwaszających organizm. W czasie ich metabolizmu dochodzi do tworzenia nielotnych kwasów nieorganicznych, kwasu siarkowego i fosforowego, które mogą zostać wydalone jedynie przez nerki.